مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی گفت: ثبت جهانی روستاهای گردشگری نیازمند مشارکت فعال جامعه محلی است.
بهگزارش روابطعمومی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی، سید احمد برآبادی با اشاره به روندهای جدید ثبت روستاهای گردشگری در کشور و جهان، تأکید کرد: مشارکت جوانان و پایداری اجتماعی مهمترین شاخصه در انتخاب روستاها برای ثبت ملی و جهانی است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: در ابتدای تشکیل استان تنها چهار روستا بهعنوان روستاهای هدف گردشگری معرفی شدند، اما با اضافه شدن شهرستانهایی مانند طبس و فردوس، ظرفیتهای جدیدی وارد حوزه گردشگری استان شد، اما آنچه امروز تعیینکننده است، نه صرفاً وجود ظرفیتها، بلکه بهرهبرداری مؤثر جامعه محلی از این ظرفیتها است.
دلایل موفقیت و ناکامی برخی روستاها در ثبت گردشگری
او با اشاره به ثبت جهانی روستای اصفهک به عنوان دومین روستای گردشگری ایران، گفت: بسیاری از کارشناسان تعجب کردند چرا اصفهک موفق به ثبت شد اما روستاهای باسابقهتر نشدند. بررسیها نشان داد که حضور جوانان، پایداری فرهنگی و مشارکت اجتماعی نقش اصلی را داشت.
برآبادی گفت: برخی روستاها با وجود ظرفیتهای طبیعی و تاریخی، به علت نبود همراهی جامعه محلی، اکنون حتی امکان نامزد شدن در فهرست روستاهای گردشگری را نیز از دست دادهاند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی تاکید کرد: معیارهای ثبت جهانی بسیار دقیق است و تنها به داشتن ظرفیت گردشگری محدود نمیشود. برخی شاخصهای مهم عبارتاند از: رعایت اصول زیستمحیطی (شامل مدیریت پسماند، وضعیت فاضلاب، جانمایی سطلهای زباله)، پایداری اقتصادی (شامل تعداد اقامتگاههای بومگردی، خانهمسافرها، کارگاههای صنایعدستی و کسبوکارهای مرتبط)، پایداری فرهنگی–اجتماعی (شامل برگزاری رویدادهای گردشگری، حضور و نقشآفرینی بانوان، پیوند گردشگری با فرهنگ بومی) و تأثیر گردشگری بر معیشت روستا (شامل: میزان اشتغالزایی، رونق صنایعدستی، افزایش درآمد محلی)
او تأکید کرد: تنها وجود میراث یا طبیعت زیبا کافی نیست؛ باید گردشگری در اقتصاد، فرهنگ و سبک زندگی مردم روستا اثرواقعی گذاشته باشد.
نقش رویدادها در معرفی روستاها
برآبادی با اشاره به تجربهی موفق برگزاری جشنواره زرشک در روستای روم گفت: بسیاری از افرادی که هزاران بار از کنار این روستاها عبور کرده بودند، برای نخستین بار به دلیل برگزاری رویدادها وارد آنجا شدند و رویدادهای گردشگری بزرگترین ابزار برای معرفی روستاها و زمینهسازی ثبت جهانی هستند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی اعلام کرد: طی سال جاری، تقویم رویدادهای روستایی استان منظمتر شده و ۴۵ رویداد در دو ماه اخیر بدون کوچکترین حاشیه برگزار شده است.
او با تأکید بر ضرورت تدوین تقویم ثابت برای رویدادهای سالانه افزود: برگزاری منظم و زمانبندیشده جشنوارهها ظرفیت بازاریابی گردشگری استان را چند برابر خواهد کرد.
برآبادی با اشاره به اهمیت بومگردیها گفت: بومگردیها فقط محل اقامت نیستند؛ بلکه ویترین زندهای از فرهنگ استان، شهرستان و حتی کوچکترین بخشهای فرهنگ یک روستا به شمار میروند. گردشگران در این اقامتگاهها نهتنها استراحت میکنند، بلکه سبک زندگی مردم، معماری بومی، غذاهای سنتی، آدابورسوم و حتی هنرها و مهارتهای محلی را تجربه میکنند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: هر بومگردی در واقع یک مرکز کوچک فرهنگی است که میتواند روایتگر تاریخ، هویت و شیوه زیست مردم آن منطقه باشد. از معماری آن گرفته تا نحوه پذیرایی، نوع غذا، موسیقی محلی، صنایعدستی و حتی نحوه تعامل میزبان با میهمانها بخشی از فرهنگ منطقه را بازتاب میدهد.
او ادامه داد: به همین دلیل، توسعه بومگردیها به معنای توسعه گردشگری فرهنگی است؛ چراکه گردشگر پس از اقامت در یک بومگردی، با فرهنگ واقعی و اصیل روستا آشنا میشود و این تجربه را بهعنوان یک خاطره ماندگار با خود میبرد. این همان چیزی است که میتواند نام یک روستا یا شهرستان را در سطح ملی و حتی جهانی مطرح کند.
برآبادی در ادامه خطاب به فرماندار زیرکوه تأکید کرد: برای ثبت جهانی روستای افین باید ستاد ویژه تشکیل شود و دستگاههایی مانند محیط زیست، بهداشت و درمان، ورزش و جوانان و سایر نهادها پای کار باشند.
او اظهار امیدواری کرد: روستای افین در فهرست کاندیداهای ثبت جهانی قرار گرفته و تلاش میکنیم این روستا در سال ۲۰۲۷ به ثبت برسد و ظرفیتهای آن در سطح جهانی شناخته شود.
برآبادی در پایان گفت: امسال تسهیلات بسیار خوبی به استان اختصاص یافت؛ برای نخستین بار تسهیلات ملی برای گردشگری دریافت کردیم و جذب این منابع تاکنون بهصورت ۱۰۰ درصد در حال انجام است.