آبانبار تاریخی «محسنزاده بیرجند» تحسین مهندسی سنتی در دل کویر

معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی گفت: آبانبار تاریخی محسنزاده بیرجند با معماری منحصربهفرد یکی از خاصترین سازههای آبی استان است.
بهگزارش میراثآریا، علی شریعتیمنش سهشنبه شب 20 آبانماه 1404 در آیین بازدید نماینده یونسکو از آبانبار تاریخی محسنزاده بیرجند اظهار کرد: این آبانبار متعلق به اواسط دوره قاجار است و بهعنوان یکی از آثار شاخص و کمنظیر بیرجند شناخته میشود.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: با مرمت و بازگشایی مسیر دسترسی به مخزن، این بنای تاریخی بار دیگر به یکی از جاذبههای مهم فرهنگی و گردشگری شهر تبدیل شده است.
او با اشاره به تفاوت طراحی این سازه با نمونههای مشابه بیان کرد: برخلاف اغلب آبانبارهای سنتی که مخازن دایرهای دارند، مخزن آبانبار محسنزاده بهصورت مربعی ساخته شده است که نشاندهنده نبوغ و مهارت معماران بومی دوره قاجار است.
شریعتیمنش همچنین با اشاره به نحوه تأمین آب این سازه گفت: آب مورد نیاز از طریق قناتها و روانآبهای سطحی به مخزن هدایت میشده است اما بهدلیل گسترش بافت شهری، بسیاری از قناتها از بین رفته یا از کار افتادهاند.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان جنوبی افزود: با این حال، مرمت و احیای این سازهها در دستور کار میراثفرهنگی قرار دارد تا ضمن پاسداشت میراث گذشتگان، کارکرد تاریخی آنها در فرهنگ و زندگی مردم دوباره احیا شود.
او بیان کرد: هدف از مرمت و معرفی دوباره این آثار، تنها حفاظت فیزیکی نیست، بلکه تبدیل آنها به مراکز آگاهیبخش و گردشگری فرهنگی است تا نسل امروز بیش از پیش با خلاقیت و هوشمندی معماران ایرانی آشنا شود.
شریعتیمنش با بیان اینکه آبانبار محسنزاده بیرجند در تاریخ پنجم آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۹۰۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است، افزود: آبانبار تاریخی محسنزاده بیرجند با معماری منحصربهفرد و مخزن مربعیشکل، یکی از خاصترین سازههای آبی استان است که ظرفیت ذخیره بیش از یکمیلیون و ۷۰۰ هزار لیتر آب را دارد.
نماینده یونسکو نیز پس از بازدید از سقف و ساختار دقیق مهندسی مخزن، از دانش و هنر معماران ایرانی در طراحی سامانههای ذخیره آب در مناطق خشک خراسان جنوبی ابراز تحسین کرد.