مسئول ثبت میراث معنوی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی گفت: مهارت پخت غذای سنتی «اشکنه جوز» (اشکنه گردو) در شهرستان‌های بیرجند، سربیشه و درمیان، به دلیل برخورداری از ارزش‌های فرهنگی، تاریخی و مردم‌شناختی، در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید.
به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، فریبا کاهنی اظهار کرد: اشکنه جوز از غذاهای سنتی و بومی خراسان جنوبی است که در شهرستان‌های بیرجند، سربیشه و درمیان و روستاهای اطراف تهیه می‌شود. ماده اصلی این غذای محلی، گردو است که در گویش بومی منطقه به آن «جوز» گفته می‌شود.
مسئول ثبت میراث معنوی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی افزود: رواج این غذا در مناطق سردسیر و روستاهایی که از درختان تنومند گردو برخوردارند، نشان‌دهنده پیوند عمیق فرهنگ غذایی مردم با شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه است. اشکنه جوز از گذشته در وعده‌های غذایی، به‌ویژه ناهار و شام، مورد استفاده قرار می‌گرفته و به دلیل سادگی تهیه، ارزش غذایی مناسب و برخورداری از مواد اولیه بومی، جایگاه ویژه‌ای در سفره مردم این مناطق دارد.
او با اشاره به ارزش غذایی این خوراک سنتی بیان کرد: گردو به‌عنوان ماده اصلی این غذا، منبعی ارزشمند از مواد مغذی و اسیدهای چرب امگا ۳ است و در کنار سیر، طعم و ویژگی خاصی به این غذای محلی می‌بخشد. همچنین، این غذا به دلیل طبع گرم در باورهای غذایی سنتی، بیشتر در روزهای سرد سال مورد استفاده قرار می‌گیرد.
کاهنی ادامه داد: مهارت پخت اشکنه جوز از جمله دانش‌ها و مهارت‌های بومی است که نسل به نسل، به‌ویژه از مادران به دختران، منتقل شده و بخشی از هویت فرهنگی و میراث خوراک مردم خراسان جنوبی را شکل داده است.
مسئول ثبت میراث معنوی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی تأکید کرد: ثبت این غذای سنتی در فهرست میراث ناملموس کشور، گامی در راستای پاسداشت فرهنگ غذایی، حفظ دانش بومی و صیانت از سنت‌های ارزشمند گذشتگان است. معرفی و ترویج این خوراک اصیل می‌تواند زمینه آشنایی نسل امروز با میراث فرهنگی نیاکان و تقویت پیوند میان گذشته و حال را فراهم کند.