مقاله و یادداشت
آخرین مقالات تحلیلی و یادداشت‌ها پیرامون میراث فرهنگی، موزه‌ها، گردشگری سرمایه‌گذاری،، صنایع‌دستی و هنرهای سنتی
-
از نجواهای بیاض‌خوانی تا عطر نان تفتان؛ روایت ۹ میراث زنده خراسان جنوبی که به حافظه ملی پیوستند
در خراسان جنوبی، میراث گاهی در میان برگ‌های یک دفتر کهن نفس می‌کشد، گاهی در نوای حزن‌انگیز سوگواران محرم طنین می‌اندازد و گاهی با عطر نان تازه از تنور درآمده یا طعم یک غذای محلی بر سفره‌های ساده مردمان کویر جان می‌گیرد؛ گنجینه‌ای زنده که ریشه در باورها، دانش بومی و شیوه زیست نسل‌های گذشته دارد و امروز با ثبت…
-
صنایع‌دستی خراسان جنوبی، میراثی که باید به ثروت تبدیل شود
محمود بستانی معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی در یادداشتی نوشت: صنایع‌دستی، روایت زنده هویت تاریخی و فرهنگی هر سرزمین است؛ هنری که در آن ذوق، دانش بومی و مهارت نسل‌ها به محصولی ارزشمند تبدیل می‌شود. در خراسان جنوبی، این میراث گران‌بها افزون بر جایگاه فرهنگی خود، ظرفیتی مهم برای ایجاد اشتغال، تقویت اقتصاد…
-
ارگ بهارستان؛ دریچه‌ای تازه به تاریخ پنهان بیرجند
کاوش‌های باستان‌شناسی در قلب بافت تاریخی شهر، سازه‌ای خشتی از اواخر دوره تیموری و اوایل صفوی را آشکار کرد؛ یافته‌ای که می‌تواند در کنار شواهد دیگر، بخشی از روند شکل‌گیری و گسترش شهر بیرجند را روشن کند. زیر لایه‌های خاک و در میان بقایای معماری ارگ بهارستان بیرجند، نشانه‌هایی از گذشته شهری آشکار شده است که هنوز بخش مهمی از…
-
کاکاسیاه عروسک آیینی و روایت‌گر سنت‌های کهن
سیدامیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه، در یادداشتی به معرفی عروسک‌های بومی و آیینی این شهرستان پرداخت. شاید در نگاه اول، عروسک‌ها بسیار ساده و ابتدایی به نظر برسند و چنین استنباط شود که زنان، اوقات فراغت خود را با ساخت این حجم‌ها پر می‌کرده‌اند تا کودکانشان را سرگرم سازند؛ اما با کمی تأمل در فرهنگ…
-
بافت تاریخی و منظر فرهنگی خوسف؛ روایت ماندگار همزیستی انسان، طبیعت و معماری بومی
بافت تاریخی و منظر فرهنگی و تاریخی خوسف، مجموعه‌ای ارزشمند از میراث معماری، تاریخی و فرهنگی خراسان جنوبی است که در پیوند با شرایط طبیعی، منابع آب، ویژگی‌های اقلیمی و شیوه زندگی مردم منطقه شکل گرفته و در گذر سده‌ها، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این شهر را رقم زده است. بافت تاریخی خوسف را نمی‌توان تنها مجموعه‌ای از…
-
دست‌کندهای گارجگان؛ روایت زندگی در دل خاک و میراثی از معماری هوشمندانه بومی خراسان جنوبی
بافت کهن دست‌کندهای گارجگان در خراسان جنوبی، جلوه‌ای ارزشمند از سازگاری انسان با طبیعت و بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های زمین برای سکونت است؛ مجموعه‌ای از فضاهای دست‌کند که با پیروی از ویژگی‌های طبیعی بستر خاک، شیوه‌ای متفاوت از معماری بومی را به نمایش می‌گذارد و بخشی از تاریخ زندگی اجتماعی و معیشتی مردم منطقه را روایت می‌کند. بافت تاریخی دست‌کندهای…
-
درختان مقدس در سنت‌های ایرانی
سیدامیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه، در یادداشتی نوشت: از زمانی که روایت‌های شفاهی جای خود را به سندهای مکتوب داد، بسیاری از وقایع، آیین‌ها و روایات در بستر سنگ‌ها یا تبلت‌های گلی در قالب نقش برجسته، لوح‌های نوشتاری، آثار یادمانی و مواردی از این قبیل به‌عنوان مستند در دسترس باستان‌شناسان قرار گرفت تا با بررسی…
-
به بهانه هفته گردشگری؛ نگاهی به گزیده‌ای از بیانات رهبر انقلاب درباره اهمیت گردشگری
سید امیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه، در یادداشتی نوشت: گردشگری در دهه‌های اخیر به یکی از پیشران‌های مهم اقتصاد جهانی تبدیل شده و بسیاری از کشورها با بهره‌گیری از ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خود، آن را در زمره اولویت‌های توسعه‌ای قرار داده‌اند. ایران نیز با برخورداری از پیشینه‌ای کهن، تمدنی چند هزار ساله،…
-
فرش‌ها نگاهبانان امین تمدن هستند/ روایتی از بزرگترین فرش تصویری تاریخی ایران به بهانه سالگرد نمایش این فرش فاخر در موزه باستان شناسی بیرجند
هاشم اتفاقی سرپرست روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی در یادداشتی نوشت: فرش‌ها، شاعرانه‌ترین روایت‌گران تاریخ‌اند؛ زبان خاموشی که بافنده از درهم‌بافتن رشته‌های نازک نخ، جان تازه‌ای به آن می‌بخشد. در دل هر گره، ذره‌ای رنگ، و در هر ذره، آینه‌ای از خیال هنرمند پنهان است. فرش‌ها، نگاهبانان امین تمدن‌اند؛ حافظانی که قصه بشر را بی‌صدا اما استوار حمل…
-
لزوم احیای سفال تیک‌تیکویی بشرویه؛ میراثی ۴۲۰ ساله در انتظار بازآفرینی
سید امیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه یادداشتی نوشت: بشرویه در خراسان جنوبی، یکی از بسترهای شکل‌گیری هنرهای بومی و صنایع‌دستی ارزشمند است؛ در میان این میراث، سفال تیک‌تیکویی با پیشینه‌ای دست‌کم ۴۲۰ ساله، یکی از جلوه‌های کمتر شناخته‌شده هنر سفالگری این منطقه در دوران متأخر اسلامی به شمار می‌رود؛ هنری که اگرچه امروز تولید آن…
-
گمانه‌زنی و کاوش در قلعه نهبندان با هدف خواناسازی و پیگردی فضاهای معماری
فصل جدید کاوش و گمانه‌زنی در قلعه تاریخی نهبندان با هدف خواناسازی، پیگردی و شناسایی فضاهای معماری این اثر شاخص تاریخی، با همکاری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی انجام شد. به گزارش میراث‌آریا، کاوش و گمانه‌زنی در قلعه تاریخی نهبندان به سرپرستی علی‌اصغر محمودی‌نسب و بر اساس مجوز شماره ۴۰۵۳۲۱۸۵ مورخ ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵، از ۲۷ تیرماه تا…
-
«زمین گربه‌گی»؛ موقوفه‌ای قاجاری برای حمایت از گربه‌ها در بشرویه
شاید کمتر کسی تصور کند در یکی از شهرهای تاریخی خراسان جنوبی، موقوفه‌ای وجود داشته که درآمد آن برای جبران خسارت ناشی از گربه‌ها اختصاص یافته است؛ «زمین گربه‌گی» بشرویه روایتی متفاوت از فرهنگ عامه، احترام به حیوانات و شیوه همزیستی انسان و طبیعت در گذشته این شهر تاریخی است. به گزارش میراث‌آریا، بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی انسان‌ها بر اساس…
-
سیاست گذاری در نساجی سنتی استان خراسان جنوبی
سید امیر سلیمانی رباطی، مسئول میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: نساجی سنتی خراسان جنوبی در دو دهه گذشته از مرحله احیا و آموزش عبور کرده و به هنری فراگیر در میان جوامع محلی استان تبدیل شده است؛ اما تداوم این مسیر و تبدیل ظرفیت‌های موجود به یک جریان اقتصادی پایدار، نیازمند سیاست‌گذاری هدفمند، استانداردسازی، مدل‌سازی، تقسیم…
-
چنشت؛ جایی که میراث هنوز زندگی می‌کند
روایت یک تور رسانه‌ای از روستایی که تاریخ، فرهنگ و طبیعت را در قاب زندگی روزمره به نمایش گذاشته است. به گزارش میراث‌آریا، هفته خبرنگار برای اصحاب رسانه تنها فرصتی برای گرامیداشت حرفه‌ای نیست؛ گاهی فرصتی است برای آنکه قلم و دوربین از هیاهوی خبرهای روزمره فاصله بگیرند و راهی گوشه‌ای از سرزمین شوند که شاید سال‌ها در نزدیکی ما…
-
مسیر چنشت برای ورود به فهرست یونسکو/ از بافت کهن تا تراز جهانی
در حالی که جهان به دنبال بازتعریف مفهوم توسعه پایدار در جوامع روستایی است، روستای تاریخی چنشت در قلب خراسان جنوبی، با تکیه بر میراث مادی و معنوی خود، گامی بلند برای ورود به فهرست جهانی یونسکو برداشته است. به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، محمدرضا مجیدی رئیس پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام،…
-
تراژدی کالبدهای بی‌جان: در ستایش ویرانی گفتمان موزه
امیرحسین کریمی مقدم کارشناس ارشد مرمت و احیای بنا و بافت‌های تاریخی و راهنمای فرهنگی تاریخی گردشگری خراسان جنوبی در یادداشتی نوشت: ما میراث را به مسلخ «شیءوارگی» برده‌ایم. وقتی از میراث سخن می‌گوییم، بی‌اختیار چشمانمان را بر روی کالبدهای صلب، دیوارهای کاه‌گلی، یا ستون‌های سنگی می‌بندیم و گویی در حال مشاهده جنازه‌ای هستیم که با وسواس تکنولوژیک، از فرسایش…
-
کاروانسرای آصف بیرجند؛ یادگار معماری قاجاری در مسیر تاریخی کاروان‌ها
کاروانسرای آصف، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی استان خراسان جنوبی، در نزدیکی روستای شوشود از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند واقع شده و از آثار شاخص دوره قاجار به شمار می‌رود. کاروانسرای آصف به نام بانی آن، آصف‌الدوله، از حکمرانان خراسان در دوره قاجار، شناخته می‌شود. هرچند کتیبه‌ای برای تعیین تاریخ دقیق ساخت آن در دست نیست، اما با توجه…
-
اهمیت اعتنا به میراث‌فرهنگی در زندگی مدرن
در روزگاری که زندگی مدرن با شتابی بی‌سابقه پیش می‌رود و فناوری، سیمای شهرها و سبک زندگی انسان را دگرگون کرده است، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به ریشه‌های هویتی و فرهنگی خود هستیم. سید امیر سلیمانی رباطی مسئول میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: میراث‌فرهنگی، آیینه جان، اندیشه، معنویت، تجربه، شکست، شکوه و آفرینش…
-
غم مضاعف خراسان جنوبی در محرم امسال
امسال، محرم در خراسان جنوبی حال و هوایی دیگر دارد؛ غمی مضاعف بر دل‌های عزاداران نشسته است. آنان که هر سال در سوگ سید و سالار شهیدان اشک می‌ریختند، امسال در ماتمی دوگانه سوگوارند؛ در کنار عاشورای حسینی، بغضی تازه در گلو دارند برای رهبر شهیدی که چون اربابش آزاده بود، در برابر ظلم ایستاد و بر سر عهدش با…
-
وقتی آسمان نیز به یاری حسین(ع) برخاست؛ «زعفر جن» روایت ماندگار عاشورای بشرویه از لبیکی که به میدان نرسید
آفتاب سوزان ظهر عاشورا بر دیوارهای خشتی و کوچه‌های تاریخی بشرویه سایه انداخته است. صدای طبل و سنج در فضای شهر می‌پیچد و عزاداران، آرام‌آرام خود را به محل برگزاری تعزیه می‌رسانند. همه‌چیز رنگ سوگ دارد؛ اما ناگهان صحنه دگرگون می‌شود. صفی از مردانی با جامه‌های زرد، چهره‌های پوشیده، شمشیرهایی در دست و گام‌هایی هماهنگ وارد میدان می‌شوند. حضوری رازآلود…
-
از طواف عشق تا قیام برای مردم؛ فلسفه و معنا در ارکان علمگردانی بشرویه
در میان آیین‌های عاشورایی ایران، برخی مراسم تنها یک سوگواری نیستند؛ بلکه نظامی از نمادها، مفاهیم و نشانه‌های عمیق اعتقادی را در دل خود جای داده‌اند. آیین باشکوه «حسین حسین» در حسینیه حاج علی‌اشرف بشرویه، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این میراث معنوی است؛ آیینی که هر حرکت، هر جایگاه، هر صف و حتی هر ذکر آن حامل پیامی معرفتی و…
-
عماری؛ تجلی هودج آسمانی در سوگنامه محرم بشرویه
در پهنه فرهنگ غنی و آیینی ایران‌زمین، هر نقطه از این سرزمین کهن، جلوه‌ای خاص از ارادت به ساحت مقدس اهل‌بیت (ع) را در حافظه تاریخی خود حفظ کرده است. شهرستان بشرویه در خراسان جنوبی نیز از این قاعده مستثنی نیست و با آیین منحصربه‌فرد «عماری‌گردانی»، یکی از عمیق‌ترین و لطیف‌ترین نمودهای پیوند میان سوگواری عاشورا و باورهای عرفانی و…
-
علم‌بندان؛ آیینی که خراسان جنوبی را به استقبال محرم می‌برد
هنوز آفتاب آخرین روز ماه ذی‌الحجه غروب نکرده که حسینیه‌ها و تکایا در جای‌جای خراسان جنوبی رنگ و بوی دیگری می‌گیرند. صدای چاووش‌خوانی، عطر اسپند، صلوات مردم و دستانی که با احترام پارچه‌های نذری را بر علم می‌بندند، خبر از آغاز ماهی می‌دهد که قرن‌هاست با فرهنگ و هویت مردم این سرزمین درآمیخته است؛ ماه محرم. آیین «علم‌بندان» یا «عقد…
-
به بهانه هفته صنایع‌دستی، تشریح گزیده‌ای از بیانات رهبر شهید انقلاب در خصوص صنایع‌دستی
هنر، جلوه‌ای از زیبایی، خلاقیت و آفرینش الهی است و صنایع دستی، یکی از ناب‌ترین نمودهای این حقیقت به شمار می‌آید. رهبر معظم انقلاب اسلامی در تبیین جایگاه هنر، به نکاتی بنیادین اشاره کرده‌اند که می‌توان آن را به‌روشنی در عرصه صنایع دستی مشاهده کرد. سیدامیرسلیمانی رباطی مسئول میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: رهبر شهید انقلاب…
-
از کوچه‌های مود تا موزه‌های جهان؛ روایت استاد جمشید مودی، گنجینه زنده بشری فرش ایران
نام «مود» برای علاقه‌مندان فرش دستباف ایران، نامی آشنا و معتبر است؛ شهری که تار و پود زندگی مردمانش با هنر قالیبافی گره خورده و نسل‌های متعددی از هنرمندان را در دامان خود پرورش داده است. در میان این نام‌های ماندگار، «استاد جمشید مودی نقاش» جایگاه ویژه‌ای دارد؛ هنرمندی که نه تنها بیش از شش دهه از عمر خود را…