مقاله و یادداشت
آخرین مقالات تحلیلی و یادداشتها پیرامون میراث فرهنگی، موزهها، گردشگری سرمایهگذاری،، صنایعدستی و هنرهای سنتی
-
تراژدی کالبدهای بیجان: در ستایش ویرانی گفتمان موزه
امیرحسین کریمی مقدم کارشناس ارشد مرمت و احیای بنا و بافتهای تاریخی و راهنمای فرهنگی تاریخی گردشگری خراسان جنوبی در یادداشتی نوشت: ما میراث را به مسلخ «شیءوارگی» بردهایم. وقتی از میراث سخن میگوییم، بیاختیار چشمانمان را بر روی کالبدهای صلب، دیوارهای کاهگلی، یا ستونهای سنگی میبندیم و گویی در حال مشاهده جنازهای هستیم که با وسواس تکنولوژیک، از فرسایش…
-
کاروانسرای آصف بیرجند؛ یادگار معماری قاجاری در مسیر تاریخی کاروانها
کاروانسرای آصف، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی استان خراسان جنوبی، در نزدیکی روستای شوشود از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند واقع شده و از آثار شاخص دوره قاجار به شمار میرود. کاروانسرای آصف به نام بانی آن، آصفالدوله، از حکمرانان خراسان در دوره قاجار، شناخته میشود. هرچند کتیبهای برای تعیین تاریخ دقیق ساخت آن در دست نیست، اما با توجه…
-
اهمیت اعتنا به میراثفرهنگی در زندگی مدرن
در روزگاری که زندگی مدرن با شتابی بیسابقه پیش میرود و فناوری، سیمای شهرها و سبک زندگی انسان را دگرگون کرده است، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به ریشههای هویتی و فرهنگی خود هستیم. سید امیر سلیمانی رباطی مسئول میراثفرهنگی گردشگری و صنایعدستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: میراثفرهنگی، آیینه جان، اندیشه، معنویت، تجربه، شکست، شکوه و آفرینش…
-
غم مضاعف خراسان جنوبی در محرم امسال
امسال، محرم در خراسان جنوبی حال و هوایی دیگر دارد؛ غمی مضاعف بر دلهای عزاداران نشسته است. آنان که هر سال در سوگ سید و سالار شهیدان اشک میریختند، امسال در ماتمی دوگانه سوگوارند؛ در کنار عاشورای حسینی، بغضی تازه در گلو دارند برای رهبر شهیدی که چون اربابش آزاده بود، در برابر ظلم ایستاد و بر سر عهدش با…
-
وقتی آسمان نیز به یاری حسین(ع) برخاست؛ «زعفر جن» روایت ماندگار عاشورای بشرویه از لبیکی که به میدان نرسید
آفتاب سوزان ظهر عاشورا بر دیوارهای خشتی و کوچههای تاریخی بشرویه سایه انداخته است. صدای طبل و سنج در فضای شهر میپیچد و عزاداران، آرامآرام خود را به محل برگزاری تعزیه میرسانند. همهچیز رنگ سوگ دارد؛ اما ناگهان صحنه دگرگون میشود. صفی از مردانی با جامههای زرد، چهرههای پوشیده، شمشیرهایی در دست و گامهایی هماهنگ وارد میدان میشوند. حضوری رازآلود…
-
از طواف عشق تا قیام برای مردم؛ فلسفه و معنا در ارکان علمگردانی بشرویه
در میان آیینهای عاشورایی ایران، برخی مراسم تنها یک سوگواری نیستند؛ بلکه نظامی از نمادها، مفاهیم و نشانههای عمیق اعتقادی را در دل خود جای دادهاند. آیین باشکوه «حسین حسین» در حسینیه حاج علیاشرف بشرویه، یکی از شاخصترین نمونههای این میراث معنوی است؛ آیینی که هر حرکت، هر جایگاه، هر صف و حتی هر ذکر آن حامل پیامی معرفتی و…
-
عماری؛ تجلی هودج آسمانی در سوگنامه محرم بشرویه
در پهنه فرهنگ غنی و آیینی ایرانزمین، هر نقطه از این سرزمین کهن، جلوهای خاص از ارادت به ساحت مقدس اهلبیت (ع) را در حافظه تاریخی خود حفظ کرده است. شهرستان بشرویه در خراسان جنوبی نیز از این قاعده مستثنی نیست و با آیین منحصربهفرد «عماریگردانی»، یکی از عمیقترین و لطیفترین نمودهای پیوند میان سوگواری عاشورا و باورهای عرفانی و…
-
علمبندان؛ آیینی که خراسان جنوبی را به استقبال محرم میبرد
هنوز آفتاب آخرین روز ماه ذیالحجه غروب نکرده که حسینیهها و تکایا در جایجای خراسان جنوبی رنگ و بوی دیگری میگیرند. صدای چاووشخوانی، عطر اسپند، صلوات مردم و دستانی که با احترام پارچههای نذری را بر علم میبندند، خبر از آغاز ماهی میدهد که قرنهاست با فرهنگ و هویت مردم این سرزمین درآمیخته است؛ ماه محرم. آیین «علمبندان» یا «عقد…
-
به بهانه هفته صنایعدستی، تشریح گزیدهای از بیانات رهبر شهید انقلاب در خصوص صنایعدستی
هنر، جلوهای از زیبایی، خلاقیت و آفرینش الهی است و صنایع دستی، یکی از نابترین نمودهای این حقیقت به شمار میآید. رهبر معظم انقلاب اسلامی در تبیین جایگاه هنر، به نکاتی بنیادین اشاره کردهاند که میتوان آن را بهروشنی در عرصه صنایع دستی مشاهده کرد. سیدامیرسلیمانی رباطی مسئول میراثفرهنگی گردشگری و صنایعدستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: رهبر شهید انقلاب…
-
از کوچههای مود تا موزههای جهان؛ روایت استاد جمشید مودی، گنجینه زنده بشری فرش ایران
نام «مود» برای علاقهمندان فرش دستباف ایران، نامی آشنا و معتبر است؛ شهری که تار و پود زندگی مردمانش با هنر قالیبافی گره خورده و نسلهای متعددی از هنرمندان را در دامان خود پرورش داده است. در میان این نامهای ماندگار، «استاد جمشید مودی نقاش» جایگاه ویژهای دارد؛ هنرمندی که نه تنها بیش از شش دهه از عمر خود را…
-
خاک مقدس؛ خاکستر تا ققنوس
سرزمین جغرافیای فعلی ایران در طول تاریخ همواره گذرگاه تبادل، تجارب، زایش و بالندگی فرهنگهایی بوده است که از دوران پیش از تاریخ تا امروز سلسله حوادث و وقایع، کنش و واکنشهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی گواهی است آشکار بر اهمیت این خاک. شاید قدیمیترین شاهد فرهنگی از زیست بشر که تاکنون در جغرافیای فعلی ایران شناسایی شده مربوط به…
-
آیین کهن «برات»؛ میراث زنده باورهای دینی و هویت فرهنگی مردم خراسان جنوبی
آیین مذهبی–فرهنگی «برات» یا «چراغ برات» یکی از کهنترین و ریشهدارترین سنتهای آیینی مردم خراسان جنوبی است؛ آیینی با قدمتی هزارساله که هر ساله همزمان با ایام میانی ماه شعبان و بهویژه نیمه شعبان، در شهرها و روستاهای این استان با شور و مشارکتی گسترده برگزار میشود. این آیین، جلوهای روشن از پیوند عمیق باورهای دینی، فرهنگ بومی و هویت…
-
صحافی بشرویه از دل تاریخ شکوفه زد
صحافی و جلدسازی که در اصطلاح به آن شیرازه میگویند سابقه و پیشینهای ۴۰۰ساله در بشرویه دارد. سید امیر سلیمانی رباطی مسئول میراثفرهنگی گردشگری و صنایعدستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: صحافی و جلدسازی که در اصطلاح به آن شیرازه میگویند سابقه و پیشینهای ۴۰۰ساله در بشرویه دارد. با این محتوا که استاد بدیع الزمان فروزانفر در قسمتی از شرح…
-
گردشگری بر مدار رویدادها عامل توسعه هدفمند گردشگری استان خراسان جنوبی
امروزه اگر گردشگری به بستری مناسب برای سرمایهگذاری و در مقابل صنعتی پیشران در توسعه اقتصادی کشور معرفی شده است باید تمام زمینهها، عوامل، امکانات فردی و دولتی، تمام رنگها و سلیقهها در کنار هم تجمیع شود تا با یک هم افزایی وفاق گونه این بستر را به حد اعتلای شکوه در هر منطقه جغرافیایی با هر استعداد و ظرفیتی…
-
بشرویه؛ سرزمین رنگانگ خوراکهای بومی
غذا، خوراک و رشتههای وابسته به آن مانند شیرینیها و دسرها از مهمترین و اساسیترین داشتههای فرهنگی یک محدوده جغرافیایی به حساب میآید که این دایره خوراکی یا انحصارا به یک محدوده و یا اشتراکا با محدودههای زیستی یک منطقه قرابت دارد و امروزه خوراک یا به تعبیری بهتر غذای بومی و محلی از مهمترین ارکان گردشگری به حساب میآید.…
-
رویِ وا؛ مَثَل پذیرش گردشگر در شهرهای تاریخی
ایرانیان در تمام طول تاریخ به مردمان مهمانواز معروف بودهاند و پذیرش و تکریم مهمان را نه تنها در آموزههای اسلامی بلکه در شواهد مکتوب پیش از اسلام ایران نیز میتوان به خوبی مشاهده کرد چرا که مهمان نوازی و عزت نهادن بر مهمان در وجود و فرهنگ ایرانی-اسلامی به عنوان یک ژن غالب در تمام مردمان این سرزمین قرار…
-
از رقهی بشرویه تا زوزن سبزوار-با گذر از تون و گناباد / محور شکوهمند مساجد خوارزمشاهی خراسان بزرگ
مسجد جامع رقه از روستاهای توابع شهرستان بشرویه به فراخور موقعیت، وسعت و قلمرو سیاسی و جایگاه اجتماعی روستای رقه بنایی است ساده اما باشکوه. جایی که ناصر خسرو قبادیانی در قرن چهارم هجری از وجود مسجد و آدینهاش سخن به میان میآورد از اهمیت و جایگاه نماز آدینه در این روستا پرده برمیدارد. زیرا آدینه نمادی است از شکوه…
-
در بهار گردشگری خراسان جنوبی؛ گردشگری کانون پرور سد راه توسعه گردشگری
گردشگری امروزه به صنعتی اشتغالزا و اقتصادمحور تبدیل شده است و تجارت حاصل از آن در کشورهای پیشرفته به عنوان صنعت اول یا دوم اقتصادی آن شناخته میشود که جدای از شاخههای مختلف برگرفته از این صنعت و جامعیت آن بر تمام مناطق جغرافیایی ایران از اکوتوریسم و گردشگری مذهبی گرفته تا مفاهیم جدیدی که وارد این عرصه شدهاند دلیل…
-
هفته قافله بشرویه مفهومی جامع از گردشگری مذهبی
گردشگری مذهبی مفهومی بسیار آشنا اما پر از آرایههای مذهبی، فرهنگی و سنتی است که بر اساس پژوهشهای میدانی نزدیک به سه قرن است که در بشرویه اجرا میشود. سیدامیر سلیمانی رباطی مسئول میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: گردشگری مذهبی مفهومی بسیار آشنا اما پر از آرایههای مذهبی، فرهنگی و سنتی است که بر اساس پژوهشهای…
-
افطار و سنتهای فرهنگی ـ اجتماعی آن آیینی که در یونسکو ثبت جهانی شده است
آئین افطار، سنت کهن و رسمی پسندیده و شادمانه است که از سالیان متمادی در فرهنگ دینی و آئینی مردم مسلمان جهان و ایرانیان جای دارد. این مراسم، که یک باور دیرینه و نیکوست، از یک افطاری ساده شروع شده و تا نذر وخیرات برای همه اقشار مردم گستردش مییابد. سید احمد برآبادی در یادداشتی نوشت: وعده غذائی افطاری در…
-
صدای اذان استاد موذن زاده اردبیلی ، بی شک زیباترین و دلنواز ترین اذان اجرا شده در کشورمان است
این نوا و نغمه ای آشناست . صمیمی و دلنشین . با وقار و استوار . سال هاست گوش و دل ما از آن نوازش یافته است . هنگام افطار روزه خود را پس از گوش جان سپردن به آن به پایان رسانده ایم . سید احمد برآبادی سرپرست اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی در یادداشتی…
-
محوطه گبری مود (مودB) حلقه اتصال خراسان و سیستان در دوران تاریخی
محوطۀ گبری مُود در استان خراسان جنوبی، شهرستان سربیشه و در بخش مُود این شهرستان در فاصله ۲۹ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند واقع شده است. این محوطه در میانۀ دشتی معروف به دشت نخودی، بین دو رشته کوه باغران در جنوب و رشته کوه مؤمنآباد در شمال قرار دارد و حلقه اتصال خراسان و سیستان در دوران تاریخی است. محمد…
-
هنر چلنگری بشرویه سودی ندارد؛ اما او میگوید سودای حفظ هنر را در سر دارد
سیدامیر سلیمانی مسئول میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان بشرویه در یادداشتی نوشت: چلنگری بشرویه شاید تنها هنری بود که در میان صناعات دستی بشرویه استثنا داشت و غبار فراموشی زمان گریبانش را نگرفت. محمدرضا توکلینیا مردی است که نزدیک به ۵۰ سال هنر چلنگری را در بشرویه نگه داشت نه برای آنکه منفعتی مادی برایش دارد بلکه چون گاهی مردم…
-
گردشگری کشاورزی، پتانسیل مغفول مانده در استان خراسان جنوبی
برگزاری جشنواره طلا و یاقوت سرخ در شهرستان قاینات، از جمله بزنگاههایی است که علاوه بر جلب توجه به شیوههای نوین کاشت، داشت و برداشت و نیز فرآوری این دو محصول استراتژیک در شهرستان قاینات به عنوان خاستگاه و پایتخت آن، از دیگر سو اشارهای به استعداد ناپیدا اما توانمند شهرستان و استان در جذب گردشگر کشاورزی و ترویج آن…
-
سرزمین یاقوتهای سرخ میزبان صاحبنظران و فعالان صنعت گردشگری ایران زمین
شهر فردوس سرزمین یاقوتهای سرخ در دوردستهای شرق ایران، میزبان صاحبنظران و فعالان صنعت گردشگری ایران زمین در چهارمین همایش آموزشی تجربی اقامتگاههای بوم گردی خواهد بود و خراسان جنوبی به عنوان یکی از مقاصد نوین گردشگری کشور معرفی خواهد شد. احسان درستکار کارشناس گردشگری خراسان جنوبی در یادداشتی نوشت: امروزه صنعت گردشگری در دنیا و اخیرا در کشور عزیزمان…