معرفی بخش پارینه سنگی
باستان شناسان و دیرین انسان شناسان با هدف مطالعه دقیق تاریخچه تطور نیاکان جوامع انسانی، به تقسیم بندیهای متعددی روی آوردهاند که از جمله آنها، تقسیم بندی بر مبنای فناوری است. فناوری که شواهد آن، در بخش مهمی از گذشته ما در غالب سنگ برجای مانده است و امروزه باستان شناسان توانستهاند با طبقه بندی و گاهنگاری این قطعات سنگی که به شکل کلی دست افزار سنگی نامیده میشوند، به تفسیر آنها بپردازند. استفاده از اصطلاحاتی نظیر دوران پارینه سنگی در راستای این تلاشها صورت گرفته است. بر این مبنا، نخستین شواهدی که نشان دهنده دست کاری انسان ریختهای اولیه در محیط پیرامونی خود بوده و حاکی از استفاده از یک شیء بیرونی برای تغییر شکل و استفاده در فرایند تهیه خوراک بوده را میتوانیم در قطعات سنگی جستجو کنیم. اگرچه که این قطعات را نمیتوان یگانه ابزار این دوران دانست، ولیکن با توجه به خاصیت مقاوم پذیری سنگ در برابر دگرگونیهای طبیعی و ایستایی آن، این پتانسیل را دارند تا اندک تغییرات انجام گرفته بر روی خود را طی صدها هزار سال و گاها میلیونها سال حفظ نمایند. بر همین مبنا باستان شناسان با هدف طبقه بندی و تفسیر دقیق یافتههای باستان شناسی پیش از دوران یکجانشینی، این دوره را به پارینه سنگی قدیم، پارینه سنگی میانی، پارینه سنگی جدید و فراپارینه سنگی تقسیم بندی کردهاند و آنها را به عنوان 4دوره فرهنگی اصلی مد نظر قرار دادهاند که دوره نخست( پارینه سنگی قدیم) از 3.4 میلیون سال تا 300 هزار سال پیش را شامل میگردد. پارینه سنگی میانی از 300 تا 40 هزار سال قبل و پارینه سنگی جدید از 40 تا 20 هزار سال پیش از این را در برمیگیرد. همچنین دوره فراپارینه سنگی از 20 تا نزدیک به 10 هزار سال قبل را در برمیگیرد.
پارینه سنگی قدیم(Lower Paleolithic)
در دوره پارینه سنگی قدیم شاهد ظهور نخستین مدارک استفاده از دست افزارهای سنگی هستیم. در این دوره تاکنون دست کم سه نوع صنعت اصلی ابزار سازی شناسایی شده است که به ترتیب از قدیمی ترین دوره یعنی صنعت لومِکویان (Lomekwian)، صنعت اُلدُوان (Oldowan) تا صنعت آشولی را شامل میشود. برخی از این صنایع بلافاصله با ظهور صنعت بعدی (صنعت جدید) از بین نمیرفتند، بلکه در کنار ابزار جدید حضور داشته ولی استفاده از آنها محدودتر می شده است.
یکی از مهمترین نوآوریهای انجام گرفته در صنعت ابزار سازی، صنعت آشولی می باشد. وجه تسمیه این صنعت محوطه سنت آشول فرانسه است که نخستین بار مدارکی از این صنعت در آنجا شناسایی گردید. شاخصه ویژه این دست افزار دو وجهی بودن یا دولبه بودن آن است که برای نخستین بار در دوره پارینه سنگی قدیم بر روی این نوع ابزارها ایجاد گردیده است.
این دوره در ایران، دیرینگی نسبی از 800 هزار سال تا 300 هزار سال پیش را در بر می گیرد. مهمترین محوطه هایی که در خراسان جنوبی آثار این دوره در آنجا شناسایی شده و در موزه باستان شناسی استان به نمایش گذاشته شده است، محوطه دق جزیره در حد فاصل شهرستانهای سرایان و فردوس و محوطه کفتر کوه شهرستان سرایان می باشد.
مهمترین ابزارهای سنگی این دوره در محوطه های خراسان جنوبی، شامل سنگ مادر، ساطور و تبرهای نوع آشولی می باشد. از سنگ مادر برای ساخت تراشه و از ساطور و تبرهای آشولی برای سلاخی گوشت و شکستن استخوان، بریدن چوب و بافتهای گیاهی سخت استفاده می شده است.
Audio Introduction: (Lower Paleolithic)