کارشناسان میراث‌فرهنگی از قنات‌های تاریخی شهرستان قاینات بازدید کردند/ بررسی شرایط ثبت ملی قنات ها
کارشناسان اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی به همراه مسئول حوزه میراث‌فرهنگی اداره قاینات، از قنات‌های تاریخی روستاهای قومنجان و شیرمرغ بازدید کردند و وضعیت فنی و کالبدی این سازه‌های آبی را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، حمید عباس‌زاده، با اشاره به اهمیت قنات‌ها در هویت تاریخی و فرهنگی این منطقه اظهار کرد: قاینات به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم قنات در خراسان جنوبی، میزبان کارشناس باستان‌شناسی، و مسئول ثبت آثار تاریخی استان بود که به همراه اعضای شورای اسلامی و دهیاران، از قنات‌های تاریخی روستاهای قومنجان و شیرمرغ بازدید کردند و شرایط فنی و کالبدی آن‌ها را مورد ارزیابی قرار دادند.
رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان قاینات افزود: با توجه به ارزش تاریخی و ویژگی‌های سازه‌ای این دو قنات، مستندات مکتوب و میدانی آن‌ها برای بررسی امکان ثبت در فهرست آثار ملی کشور در حال گردآوری است و در صورت احراز شرایط لازم، مراحل تکمیل و پیگیری پرونده ثبت ملی انجام خواهد شد.
او در ادامه با اشاره به ویژگی‌های فنی و مهندسی قنات‌های این شهرستان بیان کرد: برخی از این سازه‌های آبی از قابلیت‌های شاخصی برخوردارند که از جمله آن‌ها می‌توان به ساختار مشابه قنات تاریخی شاهیک و بهره‌گیری از سامانه آب‌بند اشاره کرد.
عباس‌زاده توضیح داد: در این شیوه، در فصل زمستان و هنگام کاهش نیاز اراضی کشاورزی به آب، آب‌بندها بسته می‌شوند تا آب در پشت آن‌ها ذخیره شود. سپس در فصل بهار و هم‌زمان با افزایش نیاز زمین‌های زراعی، آب‌بندها باز شده و آب مورد نیاز در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد. این روش، بیانگر دانش بومی و تدبیر پیشینیان در مدیریت و بهره‌برداری بهینه از منابع آب است.
قنات یکی از مهم‌ترین سازه‌های سنتی تأمین آب در مناطق خشک و کم‌آب به شمار می‌رود. این سامانه با استفاده از چاه مادر، تونلی با شیب ملایم و چاه‌های عمودی دسترسی و نگهداری، آب‌های زیرزمینی را با نیروی گرانش به سطح زمین منتقل می‌کند و امکان استفاده از آن را برای کشاورزی و سکونتگاه‌ها، بدون نیاز به پمپاژ مکانیکی، فراهم می‌سازد.