از قلم‌زنی تا پخل‌بافی؛ ظرفیت‌های صنایع‌دستی طبس در «شب‌های زعفرانی» معرفی شد
پژوهشگر و کارشناس صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، در برنامه تلویزیونی «شب‌های زعفرانی» به معرفی ظرفیت‌ها، رشته‌های بومی و هنرهای سنتی شهرستان طبس پرداخت و از جایگاه صنایع‌دستی در اقتصاد محلی و هویت فرهنگی این منطقه گفت.
به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، زهره اسدپور گفت: تولیدات صنایع‌دستی هر منطقه متأثر از شرایط اقلیمی، جغرافیای فرهنگی و پیشینه تاریخی آن است. در خراسان جنوبی نیز صنایع‌دستی در کنار کشاورزی و دامداری، همواره بخشی از فعالیت‌های اقتصادی و معیشتی مردم را تشکیل داده و بستری برای حفظ و انتقال مهارت‌های بومی فراهم کرده است.
پژوهشگر و کارشناس صنایع‌دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، در این برنامه با اشاره به پیشینه تولید صنایع‌دستی در شهرستان طبس اظهار کرد: مردمان سخت‌کوش این منطقه با توجه به فاصله‌ای که از کانون های جمعیتی داشته‌اند خود را مصمم ساخته تا با استفاده از موهبت‌های الهی وطبیعی و با تکیه بر هنر و ذوق خود و با هدف تأمین نیازهای زندگی، در طول سالیان متمادی محصولات متنوعی تولید کنند و بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی منطقه را شکل می‌دهد.
او افزود: طبس در رشته‌های متنوعی از صنایع‌دستی، از جمله نساجی سنتی، بافته‌های داری و زیراندازها، صنایع‌دستی فلزی، سفال و سرامیک، صنایع چوبی و حصیری، رودوزی‌های سنتی، صنایع چرمی و سنگی و تولید پوشاک سنتی، سابقه فعالیت و تولید دارد.
قلم‌زنی طبس؛ هنری ثبت‌شده در میراث ناملموس کشور
اسدپور با اشاره به جایگاه قلم‌زنی طبس در میان هنرهای سنتی استان گفت: شیوه قلم زنی طبس که از شیوه های منحصر بفرد قلم زنی مس است که با ریزه قلم تا حدود زیادی مشابهت دارد. قلم‌زنی مس طبس از شیوه‌های شاخص این هنر به شمار می‌رود که با بهره‌گیری از مهارت هنرمندان بومی و اجرای نقوش ظریف و متنوع، جلوه‌ای متمایز یافته است.
این کارشناس صنایع‌دستی افزود: در این شیوه، سطح فلز با تقسیم‌بندی‌های هندسی منظم و ایجاد نقوشی همچون گل‌وگیاه، نخل و دیگر طرح‌های سنتی تزئین می‌شود. قلم‌زنی طبس با شماره ۲۰۶۰ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده است و محصولات آن از جمله سوغات‌های صنایع‌دستی این شهرستان محسوب می‌شوند.
حصیربافی و پخل‌بافی؛ پیوند هنرهای بومی با طبیعت
او همچنین به رواج حصیربافی در طبس اشاره کرد و گفت: وجود درختان نخل در این منطقه، زمینه مناسبی برای شکل‌گیری و تداوم این هنر فراهم کرده است. هنرمندان بومی از برگ و الیاف نخل خرما برای تولید محصولات متنوع و تأمین بخشی از نیازهای روزمره استفاده می‌کنند.
اسدپور با اشاره به ظرفیت پخل‌بافی در شهرستان طبس افزود: این هنر با استفاده از ساقه‌های گندم انجام می‌شود و محصولات تولیدی یکی از شرکت‌های تعاونی صنایع‌دستی شهرستان موفق به دریافت نشان ملی صنایع‌دستی شده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند در معرفی و توسعه بازار این محصولات نقش مؤثری داشته باشد.
مسگری و گیوه‌بافی؛ روایتگر پیشینه مهارت‌های سنتی طبس
این پژوهشگر صنایع‌دستی، مسگری را از دیگر هنرهای اصیل طبس معرفی کرد و یادآور شد: این رشته در گذشته جایگاه قابل‌توجهی در تولیدات بومی شهرستان داشت، اما با گسترش فرایندهای صنعتی و ماشینی‌شدن تولید، فعالیت در این حوزه نسبت به گذشته کم‌رنگ‌تر شده است.
او همچنین با اشاره به پیشینه گیوه‌بافی در طبس اظهار کرد: در گذشته شمار زیادی از صنعتگران شهرستان به تولید گیوه اشتغال داشتند. گیوه به‌عنوان یکی از پای‌افزارهای سنتی ایرانی، با استفاده از الیاف پنبه‌ای خودرنگ برای رویه و چرم یا لایه‌های پارچه‌ای برای زیره تولید می‌شده است. شیوه تولید گیوه نیز در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده است.
معرفی ظرفیت‌های صنایع‌دستی شهرستان طبس در برنامه «شب‌های زعفرانی»، فرصتی برای بازشناسی هنرهای بومی، معرفی توانمندی‌های صنعتگران محلی و توجه بیشتر به نقش صنایع‌دستی در توسعه گردشگری فرهنگی و رونق اقتصادی منطقه فراهم می‌کند.
حفظ و احیای رشته‌های سنتی، حمایت از هنرمندان و تولیدکنندگان، توسعه بازار فروش و معرفی هدفمند محصولات بومی به گردشگران، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تداوم این میراث ارزشمند و انتقال مهارت‌های آن به نسل‌های آینده کمک کند.