انسان ها پیش از این از طریق شکارگری زندگی می‌گذراندند. اما در این دوره نخستین روستاها شکل گرفت، یک‌جا نشین شدند به اهلی کردن حیوانات، دام پروری و کشاورزی روی آوردند. پژوهشگران از این دوره به عنوان انقلاب نوسنگی یاد می‌کنند. در این دوره بز، گوسفند، خوک، گاو و سگ اهلی شدند.
روستاهای نوسنگی در نزدیکی زمین‌های کشاورزی و منابع آبی شکل گرفتند. از اختراع‌های این عصر می‌توان به چرخ سفالگری اشاره نمود. سفالگری برای نخستین بار در این دوره انجام شد و انسانها با تولید ظروف سفالی نیازهای خود را در زمینه نگهداری و پخت و پز مواد غذایی برطرف نمودند. با افزایش تولید محصولات کشاورزی و دام پروری، رفاه انسان بیشتر شد و جمعیت رشد پیدا کرد. انسانها در این دوره علاوه بر سفالگری به ریسندگی و بافندگی نیز اشتغال داشتند و به بافت پارچه‌هایی با پشم و موی گوسفند و بز پرداختند.
ابزارهای دوره نوسنگی نسبت به دوره های قبل ظریف تر، با کیفیت تر و صیقلی بودند. در این دوره نخستین بار ابزارهای ترکیبی مانند داس برای دروی غلات، با قرار دادن تیغه ها در قطعات چوب یا شاخ حیوانات ساخته شد، این ابزارها برای مصارف مختلف کشاورزی، ساخت و ساز و شکار استفاده می‌شدند.
این دوره در ایران، دیرینگی نسبی از 10 هزار سال تا 7 هزار سال پیش را در بر می‌گیرد. مهمترین محوطه هایی که در خراسان جنوبی آثار این دوره در آنجا شناسایی شده و در موزه باستان شناسی استان به نمایش گذاشته شده است، محوطه جعفرآباد افین در شهرستان زیرکوه و محوطه سرتخت باغستان در شهرستان فردوس می‌باشد.
مهمترین ابزارهای سنگی این دوره در محوطه های خراسان جنوبی، شامل سنگ مادر ریز تیغه، سنگ مادر فشنگی ریز تیغه، انواع تیغه، ریز تیغه و ستیغ می باشد. از سنگ مادر فشنگی، ریزتیغهها با تکنیک فشاری برداشت میشده در این نوع سنگ مادر، به دلیل برداشت مکرر ریزتیغه، شکل نهایی سنگ مادر به صورت فشنگی شکل باقی مانده است. از تیغه ها و ریز تیغه ها نیز برای جایگذاری در داسهای کشاورزی اولیه استفاده میشده است.
Audio Introduction: (Neolithic Period)