آیین سنتی «مشکل‌گشا» در روستای بیهود شهرستان قاینات، به‌دلیل برخورداری از ارزش‌های مردم‌شناختی و ریشه‌های اعتقادی و فرهنگی، در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید.
به گزارش روابط عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، فریبا کاهنی، گفت: آیین مشکل‌گشا از سنت‌های دیرینه مردم روستای بیهود است که با مشارکت اهالی و به‌صورت نسل‌به‌نسل از والدین به فرزندان منتقل شده و همچنان جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ بومی منطقه دارد.
مسئول ثبت میراث معنوی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی با تشریح چگونگی برگزاری این آیین اظهار کرد: مراسم مشکل‌گشا در شب‌های جمعه برگزار می‌شود و افرادی که با مسئله یا مشکلی روبه‌رو هستند، با نذر و اعلام آمادگی برای میزبانی، زمینه برگزاری این مراسم را در خانه خود فراهم می‌کنند.
او افزود: پس از اقامه نماز مغرب و عشا، اهالی روستا در خانه میزبان گرد هم می‌آیند و هر خانواده متناسب با توان خود، خوراکی‌هایی مانند شیرینی، شکلات، نخود و کشمش و خرما به همراه می‌آورد و در سینی بزرگی در وسط اتاق قرار می‌دهد.
کاهنی ادامه داد: در این مراسم، زنان و مردان، کودکان و نوجوانان در کنار یکدیگر می‌نشینند و یکی از حاضران از کتاب قدیمی «قصیده مشکل‌گشا» می‌خواند و دیگران به آن گوش می‌سپارند. در پایان نیز حاضران برای سلامتی صاحب‌خانه و سایر شرکت‌کنندگان دعا می‌کنند و با یادکرد درگذشتگان، مراسم به پایان می‌رسد.
مسئول ثبت میراث معنوی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی بیان کرد: پس از پایان مراسم، خوراکی‌های گردآوری‌شده میان حاضران تقسیم می‌شود؛ سنتی که در کنار جنبه‌های اعتقادی، جلوه‌ای از همدلی، مشارکت اجتماعی و پیوندهای فرهنگی میان اهالی روستا را به نمایش می‌گذارد.
او با تأکید بر اهمیت صیانت از میراث فرهنگی ناملموس گفت: ثبت این آیین فرصتی برای پاسداشت فرهنگ، باورها و پیشینه تاریخی مردم منطقه است و حمایت از چنین سنت‌هایی و معرفی آن‌ها به نسل‌های آینده می‌تواند زمینه آشنایی بیشتر جوانان با میراث فرهنگی نیاکان و تداوم این آیین‌های ارزشمند را فراهم کند.
آیین مشکل‌گشای روستای بیهود، نمونه‌ای از سنت‌های بومی و اعتقادی خراسان جنوبی است که با تکیه بر مشارکت جمعی، باورهای مردمی و انتقال شفاهی فرهنگ، بخشی از هویت فرهنگی این منطقه را شکل می‌دهد.